چگونه با طراحی و اجرای درس مبتنی بر یادگیری مشارکتی، مشارکت دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی در فرایند کشف و یادگیری علوم را افزایش دهیم؟

مشخصات فایل:

✔ فرمت: Word (قابل ویرایش)
✔ تعداد صفحات: 56 صفحه

✔ زبان: فارسی

فهرست مطالب:

چکیده
کلمات کلیدی
مقدمه
1- هدف و اهمیت درس
2- توصیف درس
3- طرح مسأله
4- روش تحقیق
5- تجزیه و تحلیل درس
6- مشکلات و چالش‌ها
7- یافته‌ها
8- نتیجه‌گیری و پیشنهادات
منابع

چکیده

یادگیری علوم در دوره ابتدایی یکی از مهم‌ترین زمینه‌های رشد علمی، فکری، اجتماعی و مهارتی دانش‌آموزان به شمار می‌رود، زیرا آموزش علوم در این دوره تنها با هدف انتقال مجموعه‌ای از مفاهیم و اطلاعات علمی انجام نمی‌شود، بلکه زمینه‌ای برای پرورش روحیه پرسشگری، مشاهده دقیق، کنجکاوی، تفکر، حل مسئله، کشف روابط میان پدیده‌ها و توانایی استفاده از آموخته‌ها در موقعیت‌های واقعی زندگی فراهم می‌کند. دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی در مرحله‌ای از رشد قرار دارند که یادگیری برای آنان زمانی اثربخش‌تر و ماندگارتر می‌شود که بتوانند در فرایند آموزش نقش فعال داشته باشند، با پدیده‌های مختلف روبه‌رو شوند، سؤال بپرسند، حدس بزنند، مشاهده کنند، آزمایش کنند، درباره یافته‌های خود گفت‌وگو کنند و نتایج حاصل از فعالیت‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. با وجود اهمیت این موضوع، در بسیاری از کلاس‌های درس مشاهده می‌شود که مشارکت دانش‌آموزان در فرایند یادگیری علوم به شکل مطلوبی صورت نمی‌گیرد و بخشی از دانش‌آموزان بیشتر نقش شنونده و دریافت‌کننده مطالب را بر عهده دارند، در حالی که تعداد محدودی از دانش‌آموزان فعال‌تر، فرصت بیشتری برای پاسخ دادن، اظهار نظر، انجام فعالیت و تعامل با معلم پیدا می‌کنند. این وضعیت می‌تواند موجب کاهش انگیزه، محدود شدن فرصت تجربه و کشف، کاهش اعتمادبه‌نفس در بیان ایده‌ها و ایجاد فاصله میان دانش‌آموزان فعال و کم‌فعال شود. ازاین‌رو، مسئله اصلی این درس‌پژوهی آن است که چگونه می‌توان با طراحی و اجرای یک درس مبتنی بر یادگیری مشارکتی، میزان مشارکت دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی را در فرایند کشف و یادگیری علوم افزایش داد. در این راستا، یادگیری مشارکتی به‌عنوان رویکردی آموزشی مورد توجه قرار گرفت که در آن دانش‌آموزان در گروه‌های کوچک و هدفمند سازمان‌دهی می‌شوند و هر یک از اعضای گروه ضمن برخورداری از فرصت یادگیری، مسئولیتی مشخص در انجام فعالیت‌های آموزشی بر عهده می‌گیرد. هدف اصلی این درس‌پژوهی، بررسی چگونگی تأثیر طراحی و اجرای فعالیت‌های مشارکتی بر میزان حضور فعال دانش‌آموزان در فرایند یادگیری علوم و شناسایی راهکارهایی برای افزایش مشارکت آنان در فعالیت‌های مشاهده، پرسشگری، آزمایش، گفت‌وگو، کشف و ارائه یافته‌های علمی است. در این پژوهش تلاش شد درس علوم به گونه‌ای طراحی شود که دانش‌آموزان به جای دریافت مستقیم و یک‌طرفه اطلاعات، فرصت تجربه کردن و ساختن دانش را در تعامل با یکدیگر به دست آورند. در مرحله برنامه‌ریزی، اعضای گروه درس‌پژوهی با بررسی وضعیت کلاس، ویژگی‌های سنی و شناختی دانش‌آموزان، محتوای درس علوم، اهداف آموزشی و مشکلات موجود، فعالیت‌هایی را طراحی کردند که قابلیت اجرا به صورت گروهی داشته باشند. در طراحی فعالیت‌ها تلاش شد وظایف هر دانش‌آموز به‌صورت مشخص تعیین شود تا از شکل‌گیری وضعیت‌هایی مانند انجام تمام فعالیت توسط یک دانش‌آموز یا کنار گذاشته شدن دانش‌آموزان کم‌حرف جلوگیری شود. برای این منظور، نقش‌هایی مانند مشاهده‌گر، ثبت‌کننده، مسئول ابزار، گزارشگر و ارائه‌دهنده در نظر گرفته شد و دانش‌آموزان به‌صورت چرخشی این نقش‌ها را تجربه کردند تا همه اعضای گروه فرصت مشارکت و تجربه مسئولیت داشته باشند.